| Tarihi Ve Coğrafi Yapısı :
Silopi İlçesi M.Ö.Ninova yani Musul şehrine bağlı bir yerleşim merkezi idi. Eski kavimlerden Asurlular’ın bu bölgede kaldıkları,çevrede bulunan kalıntılardan anlaşılmaktadır.İlçeye bağlı Yankale Mezrasında,bu kavime ait kale kalıntıların mevcuttur.Söylentilere göre İlçe içerisinde ,Kavallı,Buğdaylı Köyleri ile Yankale Mezrasında bulunan tepelerin insan gücü ile yığma bir şekilde yapılmıştır.Tepeler incelendiğinde bu rivayetin doğruluğu anlaşılmaktadır.Bu tepeler Asurlular döneminde birer haber alma-verme aracı olarak kullanıldığı bilinmektedir. Asurlulardan sonra bölgenin hakimiyeti tamamen Sasaniler’in eline geçmiştir. Daha sonraları ise adı geçen bölgenin Doğu Roma İmparatorluğu’nun idaresi altında yer almıştır. Doğu Roma İmparatorluğu zamanında kalma kalıntılar halen Derebaşı köyü sınırları içerisinde bulunmaktadır.İslam tarihine bakıldığında,bölge hakimiyeti H.Ömer zamanında bölge hakimiyeti tamamen Müslümanlara geçmiştir.Daha sonra Büyük Selçuklu Devletinin Anadolu’ya hakimiyeti sırasında Doğu, Güneydoğu, Kuzey Suriye, Musul, Kerkük bölgelerinde Büyük Selçuklu Devleti’ne bağlı Atabeyliklerin kurulduğu ve bu beyliklerden ZENGİN ailesinin Beyliği İlçemizin hakimiyetini ele geçirmiştir.1180 yılında Elcezire Atabeyliklerinden Muazzuddin Sencer Şah Bin 11. Gazi tarafından ele geçirmiştir.Anlaşıldığına göre bu bölgede hüküm sürdüğü sıralarda İlçemize bağlı Görümlü Beldesinde bir Camii yaptırdığı eski camiden kalan kalıntılardan anlaşılmıştır.
Daha sonra M.S 960-1040 yılları arasında Büveyoğulları bu bölgeyi ele geçirmişlerdir.Büveyoğullarına ait bir Camii bir medrese kalıntıları halen İlçemize bağlı Birlik köyü sınırları içerisinde mevcuttur.
Büveyoğullarından sonra hakimiyet Cizre Emirlikleri’nin eline geçmiştir.Cizre Emirlikleri kendi aralarında üç kola ayrılmışlardır. 1) Cizre, 2)Finik, 3) Gurkil Cizre Beyi olan Hacı Bedran,İlçemiz hakimiyetini ele geçirmiştir.Hacı Bedran Beyin ölümünden sonra şimdiki Silopi Ovası’nın idare ve yönetimi oğlu Süleyman’a verildiği söylenmektedir.O Zamanlar Silopi Ovası’nın adı “Silonun Ovası” olarak geçerdi.İlçemiz Silopi adını buradan almaktadır.Belli bir süre Cizre’ye bağlı olan bir nahiye olarak kalmıştır.1960 yılında (1 Nisan 1960) İlçe olarak kabul edilmiştir.
Silopi ve Çevresinde iki farklı yeryüzü şekline sahiptir.İlçenin kuzeyi,kuzeybatısı ve kuzey doğusu dağlık bir yapı oluşturmaktadır.Dağlık kesim kuzeyden güneye doğru inildikçe düz bir yapıya dönüşür ve güneyde geniş Silopi Ovası uzanır.Silopi Ovası Türkiye Irak sınırına yaklaştıkça alçalır ve Dicle nehri ile Habur Çayı’nın birleştiği noktada en düşük seviyeye erişir.Cudi Dağı Silopi’nın kuzeyini tümü ile kaplamaktadır.
Cudi Dağ’ındaki yaşlı tortullar güneye doğru daha genç oluşumlar üzerine yüklenmiştir.Cudi Dağı’nın en yüksek noktası 2.114 metre olup,Silopi Ovası’na egemen bir konumdadır.Silopi orman ve ağaç yönünden oldukça zayıftır.İklimin etkisi ile bol miktarda zakkum ağaçlarına rastlanır.Silopi İlçesinde karasal iklim görülür.Yazlar sıcak ve kurak,Kışlar ılık ve yağışlıdır.Toprakların %65.09’u tarıma elverişli topraklar olup,tarıma elverişsiz olan sadece %14.7’dır.Platoların oranı ise %20.21’dır.İlçe merkez ve köylerinde genellikle Pamuk,Buğday,arpa,mercimek yetiştirilmektedir.Sulak olan yerlerde ise bütün meyve ve sebze yetiştirilebilir.
Silopi İlçesinin yüzölçümü 790 Km2 olup, güneybatısında Suriye (20 Km), güneydoğusunda Irak (51 Km) Devletleri ile batısında Cizre İlçesi (11 Km), kuzeyinde Şırnak İli (33 Km) ve kuzeydoğusunda Uludere İlçesi (11 Km) ile komşudur.
Nüfus
|
YERLEŞİM
|
1990
|
1997
|
2000
|
2007
|
|
MERKEZ
|
23.430
|
40.403
|
54.164
|
70.670
|
|
BELDELER
|
-
|
-
|
11.074
|
10.686
|
|
KÖYLER
|
23.300
|
23.492
|
13.555
|
15.334
|
T O P L A M
|
46.730
|
63.895
|
78.793
|
96.690
|
1990-1997 yılları arasında (7) yıllık sürede nüfus artışı %36,6 iken 1997-2000 tarihleri arasında (3) yıllık sürede nüfus artışı %23,3, 2000-2007 tarihleri arasında ise %23 olmuştur.
Nüfusun Cinsiyete Göre Dağılımı (2007 Yılı Nüfus Sayımına Göre)
|
YERLEŞİM
|
KADIN
|
ERKEK
|
TOPLAM
|
|
MERKEZ
|
34.105
|
36.565
|
70.670
|
|
BELDELER
|
5.006
|
5.680
|
10.686
|
|
KÖYLER
|
7.674
|
7.660
|
15.334
|
T O P L A M
|
46.785
|
49.905
|
96.690
|
İlçede yaşayan nüfusun % 48,4’ü kadın, %51,6’si de erkeklerden oluşuyor.
İdari Durum
Cizre İlçesine 1931 yılında Bucak olarak bağlanan İlçemiz 1960 yılında Mardin’e bağlı bir İlçe olarak idari taksimatta yerini almıştır. 18 Mayıs 1990 gün ve 20522 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile 16/05/1990 tarihinden itibaren yeni İl Şırnak’a bağlanmıştır.
İlçe Merkezinde Cudi, Barbaros, Karşıyaka, Yeşiltepe, Şehit Harunboy, Ofis, Dicle, Başak, Yenişehir, Cumhuriyet ve Nuh Mahallesi ismiyle 11 mahalle vardır.
İlçemize bağlı Başverimli, Çalışkan ve Görümlü isimli (3) belde bulunmaktadır. Ayrıca 19 Köy ve 16 Mezramızda doludur.
Sosyal Durum
-Konut : İlçede konut tiplerini belirleyen temel neden bölgenin coğrafi yapısından kaynaklanan aşırı yaz sıcaklarıdır. Daha ziyade müstakil tek katlı, çift katlı ve çok katlı binalar mevcuttur. İlçe Merkezinde yaklaşık 10.000 konut bulunmaktadır. İlçede Kamu Kurum ve Kuruluşlarına ait 472 adet lojman bulunmaktadır.
-Sosyal Yaşantı : İlçe Halkının sosyal yaşantısı son zamanlarda ilerleme kaydedilmekle beraber henüz istenilen seviyeye gelinememiştir. Ancak düğün, taziye, askere uğurlama ve diğer aktiviteler eski canlılığını korumaktadır.
-Sosyal Tesisler : Kamuya ait Öğretmenevi, özel kesime ait ise 5 halı saha, 3 yüzme havuzu, 4 otel, 1 pansiyon, 1 stadyum, 23 Cafe ve İnternet Cafe ile 1 halk kütüphanesi bulunmaktadır.
-İş ve Çalışma Hayatı : İlçede en önemli iş sahası Habur Sınır Kapısından yapılan Mazot Ticaretidir. Habur Sınır Kapısının İlçenin çalışma hayatında çok önemli yeri vardır. Gerek nakliye ve gerekse diğer iş kollarında İlçenin ekonomik yönden kalkınmasında büyük katkısı vardır. Buna bağlı olarak İlçede nakliye sektöründe de büyük bir canlanma olmuştur. Bunun dışında ilçenin temel geçim kaynakları tarım ve hayvancılıktır. İlçede işsizlik oranı %50’dir.
Sağlık
İlçede 50 yatak kapasiteli Devlet Hastanesi ile Merkezde 4 ve Beldelerde 3 olmak üzere toplam 7 Sağlık Ocağı ile sağlık hizmetleri yürütülmektedir. İlçemizde, (8) Uzman Doktor, (29) Doktor, (60) Hemşire-Ebe, (42) Sağlık Memuru ve (22) İdari Memur görev yapmaktadır. Devlet Hastanesi’nde (2) Ambulans bulunmaktadır.
Eğitim ve Kültür
Eğitim ve Kültür Tarihi :
Silopi İlçesi M.Ö. (Ninoval) yani şimdiki Musul Şehrine bağlı bir yerleşim birimi idi. Eski kavimlerden Asurluların bu bölgede yaşadıkları; çevredeki kalıntılardan anlaşılmaktadır. Bu eserlerin en önemlileri İlçeye bağlı Yankale Mezrasında kale kalıntılarıdır. Kavallı ve Buğdaylı Köyleri ile Yankale Mezrasında bulunan tepelerin insan gücü ile yığma şeklinde yapılmıştır. Bu tepeler incelendiğinde Asurlular döneminde haber alma ve haber verme işi için kullanıldığı bilinmektedir.
Asurlulardan sonra bölge hakimiyeti Sasanilerin eline geçmiştir. Silopi İlçesi tarihi çok eskiye dayanan zengin bir kültüre sahiptir. Silopi çevresindeki köylerde el tezgahlarında dokunan 'Şal Şapık' denilen ve tiftikten dokunan kumaş; erkekler için mahalli giyim kabul edilmektedir. Kadınların giyimleri ise çok renkli ve desenlidir.
İlçemizin kendine özgü spor ve oyunları vardır. Eskiden at yarışları ve avcılığın çok büyük yeri olmasına rağmen günümüzde eski canlılığını yitirmiştir. İlçemizin kendine özgü yemekleri ; Dankut, Kâri, Meyre, Kütlük, Maşik gibi yemeklerdir. Düğünler çok canlı ve neşeli geçmektedir. Düğün boyunca oyunlar oynanır, halaylar çekilir, erkek-bayan karışık oynarlar. Sünnet düğünlerine pek rastlanmaz.
Eğitim ve Kültür Gelişimi :
1960 yılında İlçe olan Silopi’de sadece bir ilkokul mevcut iken, 2008 yılı itibariye, İlçe Merkezinde 3 Anaokulu, 15 İlköğretim Okulu ve 4 Lise, belde ve Köylerimizde ise 26 İlköğretim Okulu mevcuttur. İlçemizde toplam 26.040 Öğrenci İlköğretimlerde öğrenim görmektedir.
Eğitim ve öğretim her geçen gün gelişmektedir. Merkez ve Köylerdeki halkımızın okur yazarlık oranı yükselmekte, kültür gelişmektedir. İlçemizde Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü tarafından el sanatlarının geliştirilmesi için meslek kursları, merkez ve köylerimizdeki okuma yazma bilmeyen bayan ve erkek vatandaşlarımıza okuma yazma kursları açılmaktadır. 2007 yılında 152 kurstan 2.418 kişi mezun olmuştur. Halen 134 kursa 3.079 kişi devam etmektedir.
İlköğretim Çağındaki Çocuklarla İlgili Yapılan Çalışmalar :
Okul çağında olup ta okula gitmeyen çocuklarla ilgili idari ve yasal tedbirlerin uygulanması çerçevesinde köy ve mahalle muhtarları, İlköğretim Okul Müdürleri ile toplantılar yapılmış, çocuğunu okula göndermeyenler hakkında gerek 5442 Sayılı Kanun, gerekse 227 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile diğer mevzuatta düzenlenmiş bulunan görevler eksiksiz olarak yerine getirilmektedir. Bu çerçevede zorunlu İlköğretim çağında olup ta ekonomik yetersizlikler nedeniyle öğretime devam edemeyen ailelerin çocukları tespit edilerek Sosyal yardımlaşma ve Dayanışma Vakfımız imkanları devreye sokulmaktadır.
-Basımevleri-Kitapevleri-Sinema-Tiyatro-Spor ve Folklor Faaliyetler :
İlçemizin Merkez İlköğretim Okulları ile Lisemizin folklor ekipleri bulunmaktadır. Okullarımızın folklor ekipleri Milli Bayramlarda, törenlerde, sosyal faaliyetlerde gösterilerini sunmaktadırlar.
İlçemizde bir adet halk kütüphanesi ve üç adet matbaa bulunmaktadır.
Ekonomik Durum :
İlçede Ticari Hayat oldukça gelişmiştir. Buna paralel olarak inşaat sektöründe önemli gelişmeler kaydedilmiştir. İlçemizde halen, Ziraat Bankası, Halkbankası, Akbank, Oyakbank, Deniz Bankası, Garanti Bankası ve İş Bankasının birer Şubesi bulunmaktadır.
1- Nakliyecilik ;
E-24 Karayolunun İlçeden geçmesi ve Habur Gümrük Kapısının İlçede bulunması nakliyecilik sektörünü güçlendirmiştir. İlçe Halkı genellikle geçimini bu yolla temin etmektedir. İlçede halen 9.766 adet kamyon ve TIR bulunmaktadır. Mevcut kamyon ve TIR’lar halen Irak’a yük taşımaktadırlar.
2- TPIC ;
Irak’a yapılan gıda maddeleri karşılığı mazot ticaretinde, Ülkeye giriş yapan mazotun kayıt altına alınması için 1999 yılında kurulan TPAO’ya bağlı TPIC (Turkish Petruleum İnternational Company) Habur Akaryakıt Depolama Tesisleri, Habur’a 5 Km uzaklıkta Yeni Hac Konaklama Tesisleri yanında kurulmuştur.
İşletmenin, ticari bölüm, güvenlik, tahliye, çevre temizliği, büro hizmetleri; Silopi Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği’nce alınmış, bu hizmetlerde (265) işçi istihdam edilmişti.
Ancak 2001 yılında Irak’ta mazot sıkıntısının baş göstermesi nedeniyle, mazot ticareti durmuş ve TPIC’in faaliyetleri de buna paralel olarak sona ermiştir.
Halen TPIC’in güvenlik hizmetleri, Kaymakamlık Köylere Hizmet Götürme Birliği’nin (8) elemanı tarafından yürütülmektedir.
3- KAR-KEY Termik Santrali ;
İlçenin diğer önemli ekonomik tesisleri arasında, BOTAŞ tesislerinin yanında bulunan özel sektöre ait (19) üniteden oluşan 130 MegaWaat/saat gücüne sahip KAR-KEY Termik Santralidir.
Termik santralinde halen 120 işçi çalışmaktadır. (19) Ünite olan santral de, yapımı devam eden (3) Ünitenin de gelecek ay devreye girmesinden sonra çalışan işçi sayısı (150)’ye çıkartılacaktır. Santralde günde 600 ton Fuel-Oil tüketilmektedir.
4- CEY-TAŞ Termik Santrali ;
TKİ Genel Müdürlüğü’ne ait sahanın işletmeciğini, (20) yıl süreyle CEY-TAŞ Madencilik Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş. üstlenmiştir. Asfaltit rezervine dayalı, sirkülasyonlu akışkan yatak teknolojisi ile 1x135 MW gücünde bir termik santral kurulması çalışması devam etmektedir.
Saha, 1978-1993 yılları arasında, TKİ GAL Müdürlüğü tarafından işletilmiştir. 1993 yılından bu yana atıl durumda bulunmaktadır.
Ruhsat alanı toplamı 7.532 ha’dır. Tespit edilmiş görünür asfaltit rezervi 25.000.000 Ton’dur. Kurulu gücü 135 MW, yıllık net elektrik üretimi ise 750.000.000-KWH’dır. Planlanan proje ömrü 30 yıldır.
Halen, saha da 161 yerli ve 526 Çinli çalışmaktadır. Santral, Mayıs-2009 tarihinde devreye girecektir.
Proje tamamlandığında, maden ve santralde 500 kişi doğrudan istihdam edilecektir.
5- BOTAŞ PS3 İstasyon Şefliği ;
Devletin en önemli yatırımlarından biri olan Kerkük-Yumurtalık Boru Hattının 18 Km’si İlçeden geçmektedir. Boru hattından akan petrolün pompalanması için ipekyolu üzerinde kurulu tesiste halen teknik ve diğer işlerde çalışan 15 personel çalışmaktadır.
6- Aksu Kömür Ocakları ;
Aksu Kömür Ocakları, 2003 Mayıs ayı itibari ile faaliyete başlamış, ilçemizde kurulan kömür depolama ve nakliye tesisi vasıtası ile günlük 1.000 ton kömür işlenip iç piyasaya sürülmüştür. Ancak tesis son 2 yıl içerisinde gayri faaldır.
7- KARPİPE PVC Plastik Fabrikası ;
İlçemiz Ortaköy Köyünde (20) dönümlük arazi üzerinde kurulu bulunan PVC Plastik Fabrikası, temiz su borusu üretmekte olup iç piyasaya sunulmaktadır. Tek makine üzerinde 28 kişi ile 3 vardiya halinde çalışmalarını sürdürmektedir.
8- Un Fabrikası ;
İlçemizde, özel teşebbüse ait (2) adet un fabrikası bulunmaktadır. Başverimli’de bulunan fabrika faal olup, iç piyasaya ve ihracata yönelik üretim yapmaktadır. Diğer fabrika ise özel teşebbüsten kaynaklı sorunlardan dolayı atıl durumdadır.
9- Sanayi Sitesi ;
1995 yılında ŞIRGEV tarafından arazi sahibine (60) dükkan karşılığı olarak yapılan (120) dükkanlık (4) bloktan oluşan küçük ölçekli sanayi sitesinin tüm altyapı hizmetleri tamamlanarak hizmete hazır hale getirilmiştir. Ancak, arazi sahibi ile olan adli anlaşmazlık nedeniyle dükkanlar henüz hizmet verememektedir.
10- İl Özel İdaresi TIR Parkı Sahası ;
Mülkiyeti Hazineye ait 500 dönümlük arazi üzerinde yapılan TIR Sahası, Irak’a çıkış yapmak üzere giden araçların E-24 Karayolu üzerinde araç kuyruklarının oluşmaması amacıyla yapılmış ve işletmeciliğini Şırnak İli ve İlçelerinde kurulu bulunan taşıyıcı kooperatifleri tarafından işletilmektedir. Saha içinde şoförlerin çeşitli ihtiyaçlarını karşılamak üzere yapılmış restaurant, kafe, WC, banyo, cami v.b. sosyal tesisler bulunmaktadır.
TARIM ;
İlçemizde, 2 adet zirai ilaç bayii ve 3 adet gübre bayii faaliyet göstermektedir.
İlçemizde ayrıca, Serbest Veteriner Hekim olarak çalışan 1 adet klinik, 4 adet Tarımsal Kalkınma Kooperatifi bulunmaktadır.
|
|
2002
|
2005
|
2007
|
|
Toplam Tarımsal Alan
|
489.800
|
458.200
|
434.500
|
|
Ekili arazi miktarı
|
347.400
|
317.400
|
310.830
|
İlçemizde yetişen başlıca ürünler;
1-Buğday,
2-Arpa,
3-Mısır,
4-Pamuk,
5-Mercimek,
6-Yem Bitkileri (yonca, burçak, fiğ, silajlık mısır)
Çiftçi Sayısı ;
|
|
2002
|
2005
|
2007
|
|
Çiftçi sayısı
|
1.108
|
1.259
|
1.279
|
|
DGD ‘den yararlanan çiftçi sayısı
|
1.108
|
1.259
|
1.211
|
2007 Yılında Ekilen Arazilerin ürünlere Dağılımı (Dekar);
|
ÜRÜN ADI
|
EKİLEN MİKTAR (Dekar)
|
|
Buğday
|
263.125-
|
|
Arpa
|
502-
|
|
Pamuk
|
27.287-
|
|
Mısır
|
19.426-
|
|
Kırmızı Mercimek
|
256-
|
|
Yem Bitkileri (Yonca, Fiğ, Burçak v.b.)
|
234-
|
|
Toplam
|
310.830-
|
Ürün rekolteleri (Ton-Kg) ;
|
|
2002
|
2005
|
2007
|
|
Buğday
|
45.500
|
63.375
|
105.250
|
|
Pamuk
|
44.000
|
8.796
|
11.596
|
|
Mısır
|
-
|
5.604
|
15.540
|
|
Yem Bitkileri
|
251
|
432
|
812
|
|
Sebze
|
35
|
64
|
192
|
|
Meyve
|
25
|
76
|
135
|
Hayvancılık ;
|
|
2002
|
2005
|
2007
|
|
Büyükbaş (Küpeli)
|
2.000
|
2.600
|
5.811
|
|
Küçükbaş
|
11.000
|
16.000
|
20.000
|
|
TOPLAM
|
13.000
|
18.600
|
25.811
|
Ulaştırma Ve Altyapı Durumu :
YOL : Ülkemizi Ortadoğuya bağlayan önemli bir karayolu olan E-24 Karayolu İlçemizden geçmekte ve Habur Sınır Kapısına ulaşmaktadır. İlçemizin günlük otobüs seferleriyle başta Ankara, İstanbul, İzmir, Konya, Adana, Bursa, Samsun gibi büyük şehirler olmak üzere hemen hemen Türkiye’nin her yerine ulaşım rahatlıkla sağlanmaktadır. İlçemizde 30 Km Devlet karayolu bulunmaktadır.
ELEKTRİK : İlçemiz entelkonnekter sisteme bağlı olup Keban Hattından beslenmektedir.
|
|
2002
|
2005
|
2007
|
|
Personel Durumu
|
15
|
15
|
15
|
|
Araç Durumu
|
5
|
3
|
3
|
|
Abone Sayısı
|
7.859
|
9.002
|
11.870
|
|
Kaçak Oranı
|
% 68
|
% 53
|
% 43
|
|
Tahsilat Oranı
|
% 20
|
% 40
|
% 60
|
TÜRK TELEKOM :
|
|
2002
|
2005
|
2007
|
|
Abone sayısı
|
5.500
|
7.500
|
6.812
|
|
ADSL Abone sayısı
|
-
|
400
|
1.560
|
|